Erinaceus europaeus

Over de egel

In Nederland leeft één egelsoort: de Europese egel. Je vindt hem bijna overal waar genoeg struiken en ondergroei zijn, ook midden in dorpen en steden.

Uiterlijk

Een volwassen egel heeft 5000 tot 8000 stekels van 2 tot 3 cm lang op zijn rug en kop. Een stekel gaat ongeveer een jaar mee en wordt daarna vervangen. Waar geen stekels zitten, heeft de egel vrij stugge haren. Met een speciale kringspier rolt hij zich bij gevaar op tot een stekelbal.

Lengte kop-romp
20 tot 31 cm
Staartje
2 tot 4,5 cm
Gewicht
300 tot 1100 gram
Leeftijd
meestal maximaal 5 à 6 jaar

Ondanks die stekels is de egel geen familie van het stekelvarken. De egel is een insecteneter, net als de mol en de spitsmuis. Het stekelvarken is een knaagdier.

Leefgebied

Egels leven in bijna alle landschappen, zolang er genoeg ondergroei is en de bodem niet te nat is. Tuinen, bosranden, struikgewas en loofbos met ondergroei zijn ideaal. Egels hebben geen territorium dat ze verdedigen, maar wel een vrij vast leefgebied. Dat van mannetjes is 20 tot 40 hectare, dat van vrouwtjes 10 tot 20 hectare. Per nacht leggen ze enkele kilometers af. Eén tuin is dus nooit genoeg: ze hebben de tuinen van de hele buurt nodig.

Voeding

Met hun goede neus en scherpe gehoor sporen egels kevers, rupsen, regenwormen, oorwurmen en naaktslakken op. Ze eten ook huisjesslakken, tot wel 40 per nacht, meestal inclusief huisje. Soms eten ze eieren, kleine zoogdieren of amfibieën, en in de nazomer ook bessen en paddenstoelen.

Geen melk! Van een schoteltje melk krijgen egels diarree. Wil je bijvoeren, geef dan kattenbrokjes of speciaal egelvoer en een schaaltje water.

Gedrag

Egels zijn schemer- en nachtdieren. Overdag slapen ze onder struiken, in takkenhopen of in een composthoop. Ze zijn altijd alleen op pad en vormen geen vaste paartjes. Ons ‘stekelige stelletje’ is dus vooral een knipoog. Egels zijn verrassend snel en lenig, kruipen door nauwe spleten en kunnen prima zwemmen. Soms zie je een egel zichzelf insmeren met schuimend speeksel nadat hij iets sterk ruikends heeft gevonden. Waarom ze dat doen, weet niemand zeker.

Winterslaap

De egel is de enige inheemse insecteneter met een echte winterslaap. In de herfst eten egels zich rond. De winterslaap loopt grofweg van oktober of november tot maart of april. Ze slapen in een nest van bladeren, gras en mos onder een heg, in een takken- of composthoop of onder een schuurtje.

Tijdens de winterslaap zakt hun lichaamstemperatuur van ongeveer 35 °C naar ongeveer 10 °C en gaan hartslag en ademhaling flink omlaag. Ze verliezen zo’n 30% van hun gewicht. Ze slapen niet aan één stuk door: af en toe worden ze wakker en soms verhuizen ze zelfs naar een ander nest. In zachte winters kan dat een probleem worden, omdat er dan weinig te eten is.

Voortplanting

De paartijd loopt ongeveer van mei tot en met augustus. Paren gaat met veel gesnuif en geduld: het mannetje draait soms urenlang rondjes om het vrouwtje. Na een draagtijd van ongeveer vijf weken (zo’n 34 dagen) worden gemiddeld vijf jongen geboren, maar het kunnen er ook twee tot tien zijn.

  1. Geboorte Kaal en blind. Na een paar uur verschijnen zachte witte stekeltjes.
  2. 2 weken Oogjes en oortjes gaan open.
  3. 3 weken De jongen gaan ’s nachts mee met moeder op voedseltocht.
  4. 6 weken Zelfstandig. Moeder zoekt een eigen winterplek, de jongen moeten nog flink aansterken.

Het mannetje helpt niet mee met de opvoeding. In het wild krijgen egels bij ons meestal één nest per jaar.

Bronnen

We zijn een hobbysite, geen hulporganisatie. Deze informatie is gecontroleerd aan de hand van onderstaande bronnen (geraadpleegd november 2026). Twijfel je over een egel? Bel altijd een egelopvang, de dierenambulance of 144.

  1. Zoogdiervereniging – soortinformatie egel (Erinaceus europaeus), gehost door Zodion (opent in nieuw tabblad)
  2. Zoogdiervereniging – Voorbereiden op de winter: egels, hamsters en slaapmuizen (opent in nieuw tabblad)
  3. Zoogdiervereniging – brochure ‘Egels, ook in uw tuin’ (pdf) (opent in nieuw tabblad)